Συνέντευξη του Μ. Τρεμόπουλου στην εφημερίδα “Η Θεσσαλία”
Μιχάλης Τρεμόπουλος: Θα συνεργαστούμε με όλους υπέρ του περιβάλλοντος
Απόψεις -συνέντευξη στον Κώστα Γκιώνη, εφημερίδα “Η Θεσσαλία”, Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2009
Ο Μιχάλης Τρεμόπουλος είναι το πρόσωπο του οικολογικού κινήματος στην Ελλάδα. Μπορεί οι Οικολόγοι Πράσινοι να μην έχουν αρχηγική δομή, αλλά ο πρώην δημοσιογράφος της ΕΤ3 από τη Θεσσαλονίκη είναι επικοινωνιακά στο επίκεντρο όσον αφορά στα περιβαλλοντικά θέματα. Μίλησε στη «ΘτΔ» μετά την ομιλία του στο Βόλο και εν όψει της εισόδου του κόμματός του στη Βουλή, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις.
– Χθες κατά την ομιλία σας στο βολιώτικο κοινό μιλήσατε για την πράσινη λύση στην οικονομική κρίση. Δεν είναι η αντιμετώπιση της κρίσης δουλειά των ειδικών;
– Για τα σημερινά χάλια της οικονομίας, σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο, ευθύνονται προφανώς οι οικονομολόγοι. Ακόμη και περιβαλλοντολόγοι μπορεί να προτείνουν κάποιες λύσεις αλλά αν τις εντάσσουν σε ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης, σε άλλο κόσμο ιδεών και πολιτικό πλαίσιο, να καταλήγουν σε προτάσεις που να μη στέκουν. Τα πυρηνικά εργοστάσια όπως και τα πυρηνικά όπλα κατασκευάστηκαν από επιστήμονες.
Η επιστημονική γνώση δεν αποτελεί προϋπόθεση για σωστές λύσεις. Σε μια κοινωνία όπου οι πολίτες είναι ενεργοί και θέλουν να ξέρουν τι συμβαίνει, θα πρέπει να έχουν άποψη αλλά και ευθύνη. Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες είναι οι κύριοι φορείς αποφάσεων, εφόσον τους δοθεί η δυνατότητα όπως σε άλλες χώρες, πώς θα βρεθούν και πώς θα αξιοποιηθούν πόροι. Επομένως η οικονομία είναι κατ’ εξοχήν πολιτικό ζήτημα. Η κρίση μας έδωσε την ευκαιρία να δούμε σε βάθος το πρόβλημα και να αναζητήσουμε τα αίτια. Θεωρούμε ότι χρειάζεται ένας ριζοσπαστικός επανασχεδιασμός και αναμόρφωση, όχι μόνο του χρηματοπιστωτικού αλλά συνολικά του πολιτικού και οικονομικού συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί ταχύτατα ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης, οικολογικό, αντικαταναλωτικό και κοινωνικά αλληλέγγυο.
– Είναι ενδεδειγμένο μεσούσης της κρίσης να μιλάμε για αλλαγή μοντέλου;
– Οι προτάσεις μας έχουν μια δραματική επικαιρότητα και αυτό φάνηκε όταν ηγέτες όπως ο πρόεδρος της Γαλλίας, ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ αλλά και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εδώ, αναζήτησαν εναλλακτικές λύσεις στην «πράσινη ανάπτυξη». Επιζητούν προοπτικές που να δημιουργούν θέσεις εργασίας χωρίς να υποσκάπτουν το μέλλον του πλανήτη, αλλά δυστυχώς φέρουν και μεγάλες ευθύνες για το σημερινό αδιέξοδο. Αυτό που προτείνουμε δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη.
– Τι απαντάτε στον πολίτη που λέει «σε ψήφισα, σε πληρώνω, βρες λύση»;
– Αυτή είναι μια στρέβλωση της αντίληψης της πολιτικής, που ισχύει κατά κόρον. Μπορεί κανείς να δώσει πολλές ερμηνείες. Πάντως υπάρχει μια αποξένωση από ζητήματα που αφορούν το κοινόν, δηλαδή από την αρχαιοελληνική έννοια της συμμετοχής στα της πόλεως. Αντίθετα άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ που οικοδομήθηκαν από το μηδέν, ακόμη και ο σερίφης, ο εισαγγελέας και ο δικαστής είναι αιρετοί. Εδώ υπάρχει κάτι άρρωστο και ταιριάζει η ρίμα του Σαββόπουλου «φταίνε τα τραγούδια, φταίει και ο λυράρης, φταίει και τούτος ο λαός που είναι μαραζιάρης». Με ενδιαφέρον βλέπουμε τελευταία να γεννιέται μια κοινωνία των πολιτών. Εμείς ως Οικολόγοι Πράσινοι λέμε ότι δεν μπορεί να αλλάξει μια κοινωνία από πάνω, αν δεν αλλάξουν οι αντιλήψεις, οι αξίες, ο τρόπος ζωής των ανθρώπων, ώστε να διεκδικήσουν από τις εξουσίες να προσαρμοστούν. Διεκδικούμε μια δομική, ριζοσπαστική αλλαγή. Δεν αρκεί να τα φορτώνουμε στο κράτος ή στον δήμαρχο. Πρέπει κι εμείς αυτό που θέλουμε για το μέλλον να το διεκδικήσουμε τώρα.
– Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, επίκειται είσοδος των Οικολόγων Πράσινων στη Βουλή. Σαν κοινοβουλευτική δύναμη θα έχετε πρόσβαση σε μεγαλύτερο κομμάτι της κοινής γνώμης. Θα ρίξετε νερό στο κρασί σας;
– Εμείς δεν είμαστε χθεσινοί, ούτε προήλθαμε από παρθενογένεση. Έχουμε σαφή δείγματα γραφής. Πάντως σωστά κάνει και κρατάει μικρό καλάθι ο κόσμος, γιατί η εξουσία διαφθείρει. Εγώ προσωπικά, γιατί δεν μπορώ να εγγυηθώ για κανένα, εκλέγομαι επί δέκα χρόνια στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση και δεν έχει έρθει κανείς να μου ζητήσει ρουσφέτι. Μέσα από τη δράση, τις απόψεις και τη νοοτροπία που εκπέμπω, δίνω σαφές μήνυμα σε κάθε κατεύθυνση ότι δεν εξυπηρετώ καμία προσωπική εκδούλευση. Αν υπερασπίζεσαι τα δάση, την ποιότητα της ατμόσφαιρας, την ποιότητα ζωής και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων δεν περνάνε πελατειακές πολιτικές. Πρώτα έρχεται η ελαστικοποίηση των πολιτικών θέσεων και έπεται το ίδιο σε επίπεδο προσωπικών αξιών. Το 1985 το ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε ότι έδιωξε τις αμερικανικές βάσεις και λίγο αργότερα ο Ανδρέας είπε για κάποιον υπουργό που συνελήφθη κλέπτων οπώρας «εντάξει, ένα δωράκι για τον εαυτό του μπορούσε να το κάνει αλλά όχι και πεντακόσια εκατομμύρια», στέλνοντας το μήνυμα ότι η πρακτική είναι αποδεκτή αλλά υπάρχει πλαφόν. Το πλαφόν βέβαια εξαρτάται αν απέναντι βρίσκεται κάποιος απλός επιχειρηματίας ή η Ζίμενς. Όσον αφορά τις θέσεις, όταν τα κινήματα μεγαλώνουν, προσπαθούν να συγκεράσουν απόψεις μελών και στελεχών αλλά και στρωμάτων που προσεγγίζουν το χώρο. Ο καθένας μπορεί να εμφανιστεί σαν ασυμβίβαστος υπερασπιστής κάποιων θέσεων, αλλά στην πορεία θα χρειαστεί να δει την άλλη πλευρά. Για παράδειγμα, είναι δυνατόν να υλοποιηθεί η θέση των φίλων μας των Γερμανών Πράσινων για κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας αύριο; Ένας πυρηνικός σταθμός δεν είναι δωμάτιο να το κλειδώσεις και να φύγεις. Χρειάζεται μια πολιτική που να πριμοδοτεί άλλες μορφές ενέργειας και να εξασφαλιστούν εναλλακτικές λύσεις. Το ζήτημα είναι αν προχωράς προς την εξυπηρέτηση των στόχων σου έστω και με αργά βήματα ή αν πηγαίνεις προς τα πίσω. Εμείς μπαίνοντας στη Βουλή, δεν αναλαμβάνουμε την κυβέρνηση.
– Μπορεί να μην αναλάβετε την κυβέρνηση, αλλά θεωρητικά μπορείτε να καταθέσετε μια τροπολογία ή να υπερψηφίσετε μια πρόταση μομφής. Αυτά είναι εργαλεία που δίνουν κάποια εξουσία. Η ερώτηση είναι πως θα την διαχειριστείτε.
– Εμείς ξεκινάμε από μια κουλτούρα συνεργασίας με όλα τα κόμματα. Κανείς δεν μπορεί να λέει ότι είναι ο μοναδικός φορέας αλλαγής. Υπάρχουν μεταβατικά στάδια. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπάρχει σαφές υπόδειγμα δράσης των Πράσινων. Μπορούμε να εξασφαλίσουμε διαφορετικές πλειοψηφίες για διαφορετικά θέματα. Ένα παράδειγμα ήταν όταν αποφασίστηκε η Ελλάδα να λάβει έκτακτη οικονομική βοήθεια για ανασυγκρότηση των δασών από τις πυρκαγιές του 2007. Ενημερώσαμε τους Πράσινους και συμφωνήσαμε ότι έπρεπε να τεθούν προϋποθέσεις. Βοήθησα στη σύνταξη κειμένου που έλεγε ότι τα χρήματα θα επιστραφούν αν υπάρξει οικιστική και τουριστική ανάπτυξη στις καμένες περιοχές. Ο Ρουσόπουλος είχε καταγγείλει την πρωτοβουλία μας. Την πρότασή μας υποστήριξαν όλα τα ευρωπαϊκά κόμματα εκτός του Λαϊκού Κόμματος που ανήκει η Νέα Δημοκρατία. Ένα άλλο παράδειγμα είναι ότι όλες οι νομαρχίες της χώρας έχουν εκδώσει ψηφίσματα με τα οποία κηρύσσουν τους νομούς «ελεύθερους από μεταλλαγμένα». Αυτό προέκυψε μετά από πρωτοβουλία μας και προσπάθειες ενός συντονισμένου κινήματος. Συντάξαμε σχέδιο ψηφίσματος σε συνέδριο της ΕΝΑΕ, σε συνεργασία με άλλους συμβούλους, έναν από κάθε κόμμα. Καταθέσαμε κοινή πρόταση στο συνέδριο της ΕΝΑΕ που εγκρίθηκε ομόφωνα. Αυτό προβάλλει μια ενωτική αντίληψη. Με αυτό τον τρόπο θέλουμε να λειτουργήσουμε μέσα στο κοινοβούλιο.
– Βλέπετε κάποιο από τα υπάρχοντα κοινοβουλευτικά κόμματα σαν συγγενεύων με τις δικές σας θέσεις; Για παράδειγμα, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μια οικολογική συνιστώσα που σε μεγάλο βαθμό πρεσβεύει και τις δικές σας θέσεις.
– Όταν οι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι πριονίζεται το κλαδί στο οποίο κάθονται, είναι λογικό να αντιδρούν. Στα σύγχρονα προβλήματα η Αριστερά λέει ότι οι οικολόγοι δεν μπορεί παρά να είναι μαζί μας. Εμείς χαιρετίζουμε κάθε τέτοια προσπάθεια, αλλά δεν ταυτιζόμαστε. Σε τοπικό επίπεδο, το ερώτημα με ποιους θα συνεργαστείς, με ποιους έχεις προγραμματικές συγκλίσεις και μπορείς να βασιστείς στην αξιοπιστία τους, είναι διαφορετικό. Στη Θεσσαλονίκη έχω συνεργαστεί με τον Συνασπισμό, όχι όμως με τον ΣΥΡΙΖΑ. Στις τελευταίες εκλογές πήραμε 4,7% και βγάλαμε δύο νομαρχιακούς συμβούλους. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε υποψήφιο απέναντί μας και πήρε 3,4%. Αν και υπάρχουν ενδιαφέρουσες δυνάμεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ, ο τρόπος που δημιουργήθηκε και η σύνθεσή τους εμποδίζει να αποκτήσουν πρόγραμμα. Τις προηγούμενες εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ κατέβηκε μόνο με μια διακήρυξη. Τα κενά τα κάλυπτε ο κ. Αλαβάνος με συμμετοχές στα πάνελ των αρχηγών κ.λπ. Ο Συνασπισμός έχει πρόγραμμα, ο ΣΥΡΙΖΑ όμως όχι, μάλιστα περιέχει δυνάμεις που δεν θέλουν πρόγραμμα αλλά μόνο ένα κατάλογο αιτημάτων και αγώνων. Αντίθετα εμείς επιθυμούμε μια διακυβέρνηση άλλου τύπου. Στη Θεσσαλονίκη εμείς θέλαμε μια ευρύτερη συσπείρωση κατά του Ψωμιάδη. Εκεί διαφωνήσαμε με τον ΣΥΡΙΖΑ, γιατί είχαμε απέναντί μας όχι απλά έναν νεοδημοκράτη αλλά τη χειρότερη εκδοχή του συντηρητικού χώρου. Μαζί μας συζητάνε και συνεργάζονται ακόμη και άτομα από τη Νέα Δημοκρατία, σε επίπεδο στελεχών και κοινωνίας. Αλλά το ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ, και ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελαν καταγραφή των δυνάμεών τους. Δεν είχαμε άλλο δρόμο παρά να κατέβουμε αυτόνομα. Θέλουμε να είμαστε ανοιχτοί σε προγραμματική συζήτηση και ταυτόχρονα εξετάζουμε και την αξιοπιστία πολιτικών χώρων και προσώπων.
– Το οικολογικό κίνημα κατηγορείται ότι τίθεται κατά των μεγάλων στόχων της ανθρωπότητας όπως η εξάλειψη της πείνας στον Τρίτο Κόσμο με τη βοήθεια μεταλλαγμένων καλλιεργειών. Τι απαντάτε;
– Οι προτάσεις μας είναι επίκαιρες και έχουμε να συγκρουστούμε και με συμφέροντα. Στο επίπεδο του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου έχουν καταμετρηθεί 14 χιλιάδες λομπίστες που εκπροσωπούν διαφορετικά συμφέροντα και προσπαθούν να πιέσουν τους ευρωβουλευτές προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Μάλιστα μπορούν με επιστημονικά επιχειρήματα να «αποδείξουν» τα πιο απίθανα πράγματα. Χρησιμοποιώντας μεγάλες διαφημιστικές εταιρίες, προσπαθούν να ανατρέψουν την αρνητική άποψη της κοινής γνώμης για τα μεταλλαγμένα. Πάντως εδώ δεν γίνεται καμία καλλιέργεια μεταλλαγμένου οργανισμού, ούτε πειραματική. Αυτά που έρχονται, είναι ποσοστά προϊόντων. Εμείς για τα μεταλλαγμένα υιοθετούμε το σύνθημα «ούτε στο ράφι, ούτε στο χωράφι» και υποστηρίζουμε τη βιολογική γεωργία, όχι τη γενετική μηχανική. Αν τα πορίσματα της επιστήμης και της έρευνας δείξουν ότι κάποια από αυτά μπορούν να εφαρμοστούν, να γίνει, αλλά όχι να βάζουμε στην αγορά κάτι γιατί δεν έχει αποδειχθεί ότι βλάπτει, αλλά γιατί έχει αποδειχθεί ότι δεν βλάπτει. Γι’ αυτό είμαστε κάθετα αντίθετοι στα μεταλλαγμένα και ίσως μια μελλοντική γενικά να μπορέσει να δει το θέμα με μεγαλύτερες ευαισθησίες και εξασφαλίσεις. Επιστρέφοντας στο ερώτημα, τα προβλήματα που βλέπει το οικολογικό κίνημα δεν είναι φαντασία, είναι υπεράσπιση της ζωής, της φύσης, της καθαρότητας των σπόρων στη συγκεκριμένη περίπτωση. Δεν μας ενδιαφέρει μόνο το περιβάλλον γενικώς και αορίστως αλλά και η μη-εξάρτηση των αγροτών και ολόκληρων κοινωνιών από τις μεγάλες πολυεθνικές της αγροδιατροφής.