Οικοτουρισμός και Αγροτουρισμός, η “άλλη” ανάπτυξη
Οικολογικές μορφές τουρισμού στην ορεινή Θάσο
Του Γ. Μπλιώνη, διδάκτορα Βιολογίας – Οικολογίας.
Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται ενδιαφέρουσες πρωτοβουλίες στη Θάσο, οι οποίες εμπίπτουν στις νέες μορφές τουρισμού και συνδέονται με ορεινές περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, με ιδιαίτερα στοιχεία της χλωρίδας και της πανίδας και με ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την προστασία του περιβάλλοντος. Τέτοιες μορφές περιλαμβάνουν ορεινή πεζοπορία, ορειβασία, ορεινή ποδηλασία, ιππασία (ιπποτουρισμός) και αυτό που έχει ονομαστεί «βοτανικοί περίπατοι». Συχνά εξασκούνται σε περιόδους που θεωρούνται «νεκρές» τουριστικά, δημιουργώντας ένα νέο ρεύμα και μια νέα κίνηση στο νησί. Αναφέρθηκα σε αυτά τα θέματα πέρυσι, στην εισήγηση που έκανα στα πλαίσια του Θερινού Οικολογικού Πανεπιστημίου που διοργάνωσε το Δ.Ι.Π.Ε. στο Λιμένα, με θέμα τον ορεινό χώρο και τα δάση στην Ελλάδα. Από εκεί προέρχονται και τα στοιχεία αυτού του άρθρου.
Για ορεινή πεζοπορία, υπάρχουν πολλά καλά μονοπάτια στο νησί. Η πιο σημαντική ίσως διαδρομή αφορά την ανάβαση από την Ποταμιά στο Ψαριό και διαρκεί περίπου τρεις ώρες. Μια ενδιαφέρουσα και σχετικά εύκολη διαδρομή –που έχει αποδειχθεί και αρκετά δημοφιλής– είναι και εκείνη που ακολουθεί το χωματόδρομο που οδηγεί από τις Μαριές στη μικρή τεχνητή λίμνη (περιοχή Γέννας), η οποία έχει εξελιχθεί σε έναν ενδιαφέροντα βιότοπο. Ιδιαίτερο πολιτιστικό και ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα «καγγέλια», ένα από τα παλιότερα μονοπάτια πάνω στο νησί, που συνδέουν το Θεολόγο με την Ποταμιά πάνω από τα βουνά. Για την ορεινή πεζοπορία στη Θάσο έχουν ενδιαφερθεί αρκετοί αλλοδαποί και έχουν εκδοθεί στα αγγλικά και δύο «οδηγοί πεζοπορίας»:
– Chilton L. 1998. Walks in northeast Thasos. Marengo Publications
– Van an de Mast T. & Roos Gruwel R. 1999. Walking on Thassos.
Οι συγγραφείς του τελευταίου αυτού οδηγού είναι δύο Ολλανδοί δάσκαλοι που ζουν στη Θάσο από το 1987! Ελπίζουμε κάποτε να υπάρξει ενδιαφέρον ώστε να εκδόσουμε έναν τέτοιο οδηγό και στα ελληνικά.
Όσον αφορά την ορειβασία, υπάρχουν πολλές απόκρημνες ορθοπλαγιές. Ένα παράδειγμα αποτελούν δυο πέταλα σε βράχο, μισή ώρα από το Θεολόγο, όπου έχουν ανοιχτεί αρκετές διαδρομές και έχει γίνει αναφορά για αυτές στο περιοδικό «Κορφές». Σημαντική είναι και η ύπαρξη και λειτουργία του Θασιακού Ορειβατικού Συλλόγου (τηλ. 25930-23384 & 25930–23412).
Για την ορεινή ποδηλασία, σημαντικές είναι οι πρωτοβουλίες του Γιάννη Ρεϊζη στον Ποτό (www.mtb–Thassos.com), όπου εκτός από ενοικιάσεις ποδηλάτων, προσφέρονται και ποδηλατικές περιηγήσεις με οδηγό, αλλά και ορεινές πεζοπορικές περιηγήσεις ενώ διοργανώνονται και σημαντικοί ποδηλατικοί αγώνες. Ο διεθνής αγώνας για το κύπελλο mtb–Thassos διοργανώνεται κάθε Απρίλιο τα τελευταία χρόνια και συγκεντρώνει πάνω από 150 συμμετέχοντες που διαγωνίζονται στη διαδρομή Ποτός – Υψάριο – Ποτός.
Οι διαδρομές με άλογα και γαϊδουράκια ξεκίνησαν στο νησί από μια άλλη ενδιαφέρουσα περίπτωση αλλοδαπής που εγκαταστάθηκε στη Θάσο, αγάπησε το νησί και ίδρυσε το Pine Tree Paddock στο Ραχώνι. Από τότε, η πρωτοβουλία έχει βρει κι άλλους μιμητές στον Πρίνο, στον Ποτό, ίσως και αλλού. Ωστόσο, η Suzanne έχει ξεκινήσει από γνήσια φιλοζωϊκά ενδιαφέροντα, έχει πάρει αξιόλογες πρωτοβουλίες προστασίας των αδέσποτων ζώων και ήταν η «ψυχή» της πρωτοβουλίας για την ίδρυση του Φιλοζωϊκού και Οικολογικού Συλλόγου Θάσου (για περισσότερες πληροφορίες: http://www.fos.thassos, fos@thassos.info, Μανουέλα Περπερίδου, Ποτός).
Τέλος, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν αναμφίβολα οι «βοτανικοί περίπατοι», που διοργανώνει κάθε Μάϊο ο Lance Chilton και η εταιρεία Marengo (http://www.marengowalks.com). Ως πρόγραμμα, διαρκούν συνήθως μια βδομάδα και πραγματοποιούνται στα βορειανατολικά του νησιού, γύρω από τα χωριά Παναγία και Ποταμιά ενώ περιλαμβάνουν και ανάβαση στο Υψάριο. Απευθύνονται σε βρετανούς ή αγγλόφωνους τουρίστες που έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για σπάνια και ενδημικά είδη της χλωρίδας.
Από τα παραπάνω διαφαίνεται το μεγάλο ενδιαφέρον των αλλοδαπών για το περιβάλλον και τη φύση της Θάσου, το οποίο ορισμένες φορές μπορεί να ξεπερνά και αυτό των Ελλήνων. Την πιο ενημερωμένη ιστοσελίδα για το φυσικό περιβάλλον της Θάσου στο διαδίκτυο τη διατηρεί επίσης ένας αλλοδαπός, ο Ουαλός οικολόγος ασπονδύλων Adrian Fowles: http://thasos.users.btopenworld.com. Αλλά και τον πιο ενημερωμένο κατάλογο των φυτών της Θάσου τον έχει εκδόσει επίσης ένας αλλοδαπός, ο Lance Chilton (Plant list for Thasos. Marengo Publications. 1999).
Αντί για επίλογο, ας μας επιτραπεί να κλείσουμε με τα λόγια ενός άλλου μόνιμου κατοίκου του νησιού, του γνωστού σε πολλούς κινηματογραφιστή περιβαλλοντικών ντοκιμαντέρ Dr Thomas Schultze – Westrum: «Η Θάσος διαφυλάσσει ακόμα αρκετή φυσική ομορφιά και διατηρεί μια υγιή βιοποικιλότητα, πανίδας και χλωρίδας. Με την νέα ανάπτυξη του τουρισμού στην Θάσο, αυτά τα φυσικά περιουσιακά στοιχεία είναι στο κέντρο του οικονομικού ενδιαφέροντος, επειδή ενδυναμώνουν ένα είδος στέρεου και ανθεκτικού στις κρίσεις τουρισμού: ο Οικοτουρισμός και ο Αγροτουρισμός είναι η νέα ενδεικνυόμενη οικονομική ανάπτυξη στην Θάσο».