Fair trade: Τι είναι τα προϊόντα δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου που κατέκτησαν μέρος της αγοράς

 Πέντε fair trade απαντήσεις – Χτίζοντας τον οικολογικό πολιτισμό

H ιδέα της δημιουργίας ενός εναλλακτικού δικτύου, για το δίκαιο και το αλληλέγγυο εμπόριο, δεν είναι καινούργια. Αρχισε να αναπτύσσεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες εδώ και αρκετές δεκαετίες, φθάνοντας σήμερα, να αριθμεί εκατοντάδες οργανώσεις (μη κερδοσκοπικού ή συνεταιριστικού χαρακτήρα) σε όλη την Ευρώπη, που δραστηριοποιούνται σε αυτήν την ιδιαίτερη αγορά. Στην Ελλάδα, δύο είναι οι οργανώσεις (το Fair Trade Hellas και ο Συνεταιρισμός για το Εναλλακτικό & Αλληλέγγυο Εμπόριο «Ο σπόρος») που κάνουν την διάθεση των προϊόντων αυτών.

Στη χώρα μας μπορούμε να βρούμε προϊόντα δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου όπως καφέ, κακάο, τσάι, μπαχαρικά, ζάχαρη, ρύζι, ζυμαρικά, διάφορα γλυκά, κρασί, χυμούς, διάφορα μικροέπιπλα και διακοσμητικά για το σπίτι, παιχνίδια, υφάσματα, καλλυντικά και πολλά άλλα. Δυστυχώς δεν κυκλοφορούν ακόμα (όπως συμβαίνει στο εξωτερικό) νωπά προϊόντα. Το ΟΙΚΟ επισκέφθηκε τις δύο οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και αναζήτησε απαντήσεις σε κάποια ερωτήματα που αφορούν τη λειτουργία του fair trade εμπορίου.

1. Ποιες είναι οι διαφορές στην παραγωγική διαδικασία αυτών των προϊόντων;

Παράγονται κατά κανόνα από ομάδες παραγωγών, στις χώρες του Τρίτου Κόσμου (Λατινική Αμερική, Αφρική, Απω Ανατολή, κ.λπ.). Οι κανόνες παραγωγής θα πρέπει πάντα να ανταποκρίνονται σε κάποια κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια, όπως:

• Δημοκρατική οργάνωση και διαφάνεια στην περίπτωση των συνεταιρισμών μικρών παραγωγών.
• Η παραγωγική διαδικασία θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις συμβάσεις της (ILO) International Labour Organization (π.χ. απαγόρευση παιδικής δουλειάς, οι μισθοί τουλάχιστον σε επίπεδο ελάχιστων νόμιμων μισθών, υγιές εργατικό περιβάλλον, δικαίωμα για κοινωνική και υγειονομική εξασφάλιση, δικαίωμα συνδικαλισμού κ.λπ.).
• Σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
• Προστασία του περιβάλλοντος.
• Η παραγωγή των προϊόντων δεν γίνεται με τον συμβατικό τρόπο, αλλά σύμφωνα με τις αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης ή με τις αρχές της Βιολογικής Γεωργίας (τα περισσότερα προϊόντα που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά έχουν παραχθεί με τον βιολογικό τρόπο παραγωγής και είναι πιστοποιημένα από Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς).
Καθορίζεται από πριν μία ελάχιστη τιμή, η οποία καλύπτει τα έξοδα για την παραγωγή, ενώ παράλληλα επιτρέπει στους παραγωγούς να εξασφαλίσουν μία αξιοπρεπή διαβίωση για τον εαυτό τους και τις οικογένειές τους.
• Οι παραγωγοί έχουν δωρεάν πρόσβαση σε συμβουλευτικές υπηρεσίες (που αφορούν την παραγωγή, τη διάθεση, τη διοίκηση, κ.λπ.).

2. Ποιος πιστοποιεί ότι τηρούνται τα παραπάνω;

Διάφορες οργανώσεις που βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα της IFAT (International Fair Trade Association). Οταν δε τα προϊόντα παράγονται και με τον βιολογικό τρόπο παραγωγής, υπάρχει και επιπλέον πιστοποίηση από Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς, σύμφωνα με την Κοινοτική Νομοθεσία (Καν. Ε.Ο.Κ. 2092/91).

3. Πώς φθάνουν αυτά τα προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά;

Στις χώρες παραγωγής δραστηριοποιούνται διάφορες οργανώσεις-δίκτυα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που προμηθεύονται αυτά τα προϊόντα από τους παραγωγούς και τα προωθούν στην Ε.Ε. σε οργανώσεις ή καταστήματα που είναι μέλη του δικτύου τους ή σε άλλες αντίστοιχες οργανώσεις και καταστήματα.

Τέτοιες οργανώσεις είναι οι ιταλικές Commercio Alternativo και η CTM Altromercato (όπου μέλος της είναι και η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Fair Trade Hellas με τα δύο καταστήματα, ένα στην Αθήνα και ένα στη Θεσσαλονίκη), η γερμανική Cafe Libertad (απ’ όπου προμηθεύεται μέρος των προϊόντων που διακινεί στο κατάστημά του ο Συνεταιρισμός για το Εναλλακτικό & Αλληλέγγυο Εμπόριο «Ο σπόρος») και πολλές άλλες.

4. Σε τι διαφοροποιούνται αυτές οι οργανώσεις, από μια οποιανδήποτε άλλη εμπορική εταιρεία;

• Κατ’ αρχάς είναι μη κερδοσκοπικές (δεν κάνουν δηλαδή διανομή κερδών στα μέλη τους).
• Μέρος των αναγκών τους σε εργατικό δυναμικό καλύπτεται από εθελοντές.
• Οι τιμές που αγοράζουν τα προϊόντα από τους παραγωγούς είναι τέτοιες ώστε να τους επιτρέπουν μιαν αξιοπρεπή διαβίωση.
• Υπάρχει έμπρακτη υποστήριξη των παραγωγών σε τεχνικό και όχι μόνο επίπεδο.
• Εφόσον στο τέλος του έτους, υπάρχει πλεόνασμα από τη διάθεση των προϊόντων, μέρος αυτού επιστρέφει στους παραγωγούς.
• Το ποσοστό κέρδους που μπαίνει επιπλέον σε αυτά τα προϊόντα, όταν διατίθενται στα καταστήματα που τα διακινούν, είναι τέτοιο ώστε να καλύπτει μόνο τα λειτουργικά τους έξοδα και τα μεταφορικά.

5. Σε τι τιμές μπορεί να βρει ένας Ελληνας καταναλωτής αυτά τα προϊόντα;

Με δεδομένο ότι από τον παραγωγό έως το κατάστημα που τα διακινεί, δεν παρεμβάλλονται μεσάζοντες, αλλά μόνο οι μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που τα διακινούν και οι οποίες επιβαρύνουν αυτά τα προϊόντα πέραν της τιμής του παραγωγού μόνο με το κόστος που αναφέραμε παραπάνω, καταφέρνουν αυτά τα προϊόντα να φθάσουν στα καταστήματα που τα εμπορεύονται σε πολύ χαμηλές τιμές.
Η τελική τιμή προς τον καταναλωτή, ανάλογα και με το κατάστημα που κάνει την λιανική πώληση, αν είναι δηλαδή εμπορική επιχείρηση ή μη κερδοσκοπική εταιρεία (συνεταιρισμός ή αστική μη κερδοσκοπική) διαμορφώνεται αναλόγως.

Στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα, η λιανική πώληση γίνεται κυρίως από τα 2 καταστήματα της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας Fair Trade Hellas και από το κατάστημα του Συνεταιρισμού για το Εναλλακτικό & Αλληλέγγυο Εμπόριο «Ο σπόρος». Ελάχιστα είναι τα προϊόντα που διακινούνται με άλλο τρόπο (από κάποια καταστήματα βιολογικών προϊόντων).
Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι ότι τα προϊόντα φθάνουν στον καταναλωτή σε τιμές εφάμιλλες ή και χαμηλότερες από τα αντίστοιχα συμβατικά και βιολογικά προϊόντα, χωρίς παράλληλα να γίνονται εκπτώσεις στην ποιότητα.

Info: Τα καταστήματα από τα οποία διατίθενται προϊόντα δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου στην Αθήνα είναι:
• Fair Trade Hellas, Νίκης 30, Αθήνα, Τ 210 3614 070
• Συνεταιρισμός για το Εναλλακτικό & Αλληλέγγυο Εμπόριο «ο σπόρος», Σπ. Τρικούπη 21, Αθήνα, Τ 210 3801 375
Στην Θεσσαλονίκη είναι:
• Altromercato, Βύρωνος 6 (πλησίον πλατείας Ναυαρίνου), Θεσσαλονίκη Που έκανε εγκαίνια πρόσφατα

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στις ιστοσελίδες: www.fairtrade.gr   &  www.sporos.org

Του ΗΛΙΑ ΚΑΝΤΑΡΟΥ (KAΘΗΜΕΡΙΝΗ)

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *