Κεραίες Κινητής Τηλεφωνίας

Συντονιστική Επιτροπή κατά της Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας
Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2310.222503, 697263

Δόθηκε Συνέντευξη Τύπου για τις επιπτώσεις στην υγεία
από τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας

Συνέντευξη Τύπου δόθηκε σήμερα 16.5.05 στο Πολυτεχνείο, ενόψη της αυριανής εκδήλωσης, που οργανώνουν οι Συντονιστική Επιτροπή κατά της Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Γονέων Ν. Θεσσαλονίκης και την Πανελλήνια Ένωση Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕΕΚΠΕ Κ. Μακεδονίας).
Στη συνέντευξη Τύπου μίλησαν οι Αριστοτέλης Βρίτσιος, ομ. καθηγητής Ιατρικής ΑΠΘ, Νικηφόρος Τσιραμπίδης, εκπρόσωπος της Συντονιστικής Επιτροπής κατά της Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας, Μιχάλης Τρεμόπουλος, εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας Γονέων και Μαρία Σταματέλου, εκπρόσωπος της Επιτροπής κατοίκων Ιπποκρατείου.

Θυμίζουμε ότι θέμα της εκδήλωσης είναι οι επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών -και ιδιαίτερα των παιδιών- από την εγκατάσταση και λειτουργία των κεραιών κινητής τηλεφωνίας.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 17 Μάη, 7.30 μ.μ. στο αμφιθέατρο «Παναγής Παναγιωτόπουλος» του Πολυτεχνείου ΑΠΘ.
Ομιλητές ήταν οι:
Θωμάς Ξένος, αν. καθηγητής Ηλεκτρολόγων Μηχ. ΑΠΘ
Ιωάννης Βρίτσιος, ομ. καθηγητής Ιατρικής ΑΠΘ
Ιωάννης Μάγρας, καθηγητής Εμβρυολογίας ΑΠΘ
Κων. Τριανταφυλλίδης, καθηγητής Γενετικής ΑΠΘ
Μιχάλης Τρεμόπουλος, εκπρόσωπος Ομοσπονδίας Γονέων
Κώστας Διάκος, εκπρόσωπος Παναττικής Επιτροπής

Στη Συντονιστική Επιτροπή κατά της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας συμμετέχουν δεκάδες Σύλλογοι Γονέων αλλά και επιτροπές πολιτών και φορέων της Θεσσαλονίκης. Διαπιστώνοντας την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί και την πολλαπλή επιβάρυνση της υγείας των πολιτών από διάφορες πηγές (κεραίες κινητής τηλεφωνίας, κινητά, πυλώνες υψηλής τάσης, πάρκο κεραιών κ.α.) η Συντονιστική Επιτροπή ασχολείται συνολικά με το ζήτημα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, προσφέροντας πληροφόρηση και στήριξη σε όσους το έχουν ανάγκη και συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση των πολιτών και στη λήψη μέτρων από την πολιτεία.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ κατά της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας

Σχετικά με τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας

Α. Στόχοι

Στη Συντονιστική Επιτροπή κατά της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας συμμετέχουν δεκάδες Σύλλογοι Γονέων αλλά και επιτροπές πολιτών και φορέων της Θεσσαλονίκης. Διαπιστώνοντας την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί και την πολλαπλή επιβάρυνση της υγείας των πολιτών από διάφορες πηγές (κεραίες κινητής τηλεφωνίας, κινητά, πυλώνες υψηλής τάσης, πάρκο κεραιών κ.α.) η Συντονιστική Επιτροπή ασχολείται συνολικά με το ζήτημα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, προσφέροντας πληροφόρηση και στήριξη σε όσους το έχουν ανάγκη και συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση των πολιτών και στη λήψη μέτρων από την πολιτεία.

Η Συντονιστική Επιτροπή Θεσσαλονίκης συνεργάζεται με κάθε αντίστοιχη προσπάθεια σε επιστημονικό, κοινωνικό και τοπικό επίπεδο. Ξεκινά μάλιστα τη δράση της επικεντρώνοντας στις κεραίες κινητής τηλεφωνίας και οργανώνει μεγάλη εκδήλωση στο Πολυτεχνείο στις 17 Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Τηλεπικοινωνιών, σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Γονέων και την ΠΕΕΚΠΕ.

Β. Το πρόβλημα με τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας

Τα τελευταία χρόνια οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας εγκαθιστούν παράνομα και καμουφλαρισμένα κεραίες σε πολλά σημεία της πόλης. Το γεγονός αυτό προκαλεί δικαιολογημένες αντιδράσεις των πολιτών, με αποτέλεσμα την αναστάτωση σε ευρεία κλίμακα. Το πρόβλημα των κεραιών αλλά και των κινητών τηλεφώνων είναι σύνθετο και η κοινή γνώμη ανησυχεί για τις επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών.

Παρόλες τις προσπάθειες καθησυχασμού από τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και όσων συνταυτίζουν το βηματισμό τους μαζί τους, αξιόλογο μέρος της επιστημονικής κοινότητας δέχεται ότι η εγκατάσταση κεραιών κινητής τηλεφωνίας προκαλεί βλάβες στην υγεία των πολιτών που γειτνιάζουν στις συγκεκριμένες βάσεις εγκατάστασης.

Χαρακτηριστική είναι η δήλωση το 2000 (που κατέθεσε ως μάρτυρας σε δίκη) του ογκολόγου ιατρού (και τώρα υπουργού Υγείας) Νικήτα Κακλαμάνη: «Βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα κακώσεις στους ιστούς του σώματος και καρκίνο του Δέρματος προκαλούν οι κεραίες της PANAFON και της TELESTET, όταν τοποθετούνται σε κατοικημένες περιοχές….Οι βλάβες από ακτινοβολίες τέτοιου είδους είναι επιβεβαιωμένες επιστημονικά»

Διάφορες μελέτες και επιστημονικές έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία είναι αναμφίβολα επιβλαβής για τον ανθρώπινο οργανισμό και ότι οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας θα πρέπει να τοποθετούνται όσο το δυνατόν πιο μακριά από κατοικημένες περιοχές, ώστε να αποφεύγεται η συνεχής έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία ευπαθών ατόμων, όπως γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης και μικρά παιδιά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η από 17.6.2004 γνώμη των καθηγητών Παναγόπουλου και Μαργαρίτη (τομέας Βιολογίας Κυττάρου και Βιοφυσικής Πανεπιστημίου Αθηνών), όπου επισημαίνονται οι πιθανές επιπτώσεις της λειτουργίας των κεραιών κινητής τηλεφωνίας στην ανθρώπινη υγεία καθώς και ότι η απόσταση ασφαλείας για το κοινό ανέρχεται στα 500 μέτρα, που σε ειδικές μόνο περιπτώσεις μπορεί να μειώνεται στα 200 μέτρα. Να σημειώσουμε ότι ήδη υπάρχει νομοθετική ρύθμιση για απόσταση των εν λόγω κεραιών στα 500 μέτρα από ξενοδοχεία.

Ωστόσο και αμερικανοί επιστήμονες έχουν υποστηρίξει ότι υπάρχουν βιολογικά αποτελέσματα σε ανθρώπους έως 500 μέτρα μακριά από ένα τυπικό μεταδότη κυψελικής εγκατάστασης παλμών 50 watt. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις ΗΠΑ, η Επιτροπή Κοινών Ωφελειών της Καλιφόρνια πρόσφατα διέταξε έρευνα για τα πιθανά προβλήματα υγείας που δημιουργούνται από ηλεκτρομαγνητικά πεδία, πιέζοντας ταυτόχρονα τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, μέχρι την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων να τοποθετούν τις εγκαταστάσεις τους μακριά από σχολεία και νοσοκομεία και να εμποδίζεται η πρόσβαση σε αυτές με προειδοποιητικά σήματα και φράγματα.

Πράγματι, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έχουν αναφερθεί σε όλη τη χώρα και αφορούν βλάβη της υγείας περιοίκων, που έχει προέλθει πιθανόν από τις ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες που εκπέμπουν οι κεραίες κινητής τηλεφωνίες και έχουν μάλιστα απασχολήσει την πολιτική δικαιοσύνη.

Άλλωστε, απόφαση του Ε’ Τμήματος του ΣτΕ έκρινε αναγκαία την ύπαρξη Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τις εν λόγω εγκαταστάσεις. Αλλά και η Πολιτική Δικαιοσύνη έχει αρχίσει να κρίνει θετικά προς τις απόψεις μας. Ενδεικτικά επισημαίνουμε τις: Πολ.Πρωτ Πειραιά 187/2004, ΜΠρΘεσ 13776/2002, ΜΠρΑθ 5494/2004, ΜΠρΠτολεμ κλπ.

Είναι γνωστό ότι και η Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη» με ειδική και πολύ εμπεριστατωμένη ειδική έκθεση επεσήμανε τα αρνητικά σημεία τόσο των ακτινοβολιών από τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας όσο και τις ατέλειες του νομοθετικού πλαισίου στην Ελλάδα για το θέμα. Και ανησυχούμε πολύ από το γεγονός ότι η Διοίκηση, παρά τη νομοθετική της υποχρέωση να τοποθετηθεί εντός τακτής προθεσμίας, δεν έχει ακόμη απαντήσει.

Παρόμοιες αποφάσεις έχουν εκδοθεί και από άλλα Δικαστήρια της Ευρώπης, όπως για παράδειγμα από το Δικαστήριο της πόλης Bizkaia της Βόρειας Ισπανίας, το οποίο διέταξε εταιρεία κινητής τηλεφωνίας να μετακινήσει εγκατάσταση κεραίας, μέχρι να μπορέσει να αποδείξει ότι η εκπεμπόμενη ακτινοβολία δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία των ενοίκων του κτιρίου επί του οποίου αυτή είχε εγκατασταθεί (Environment Daily 1020, 29/06/2001).

Σημειώνεται ότι ήδη από το 1997, με το Υ2/3328/13.10.97 έγγραφό του, το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας είχε προτείνει τη λήψη αυστηρών μέτρων προφύλαξης του κοινού, συνιστάμενων στην τοποθέτηση εγκαταστάσεων των κεραιών κινητής τηλεφωνίας μακριά από κατοικημένες περιοχές. Με νεότερο έγγραφο του έτους 2004, η Δ/νση Υγιεινής Περιβάλλοντος του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΔΥΓ2/ΓΠ 50439/ 4.6.2004) υπογραμμίζει ότι με δεδομένο ότι οι επιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην υγεία παραμένουν αντικείμενο συνεχιζόμενης επιστημονικής έρευνας …” για περαιτέρω λόγους προστασίας της Δημόσιας Υγείας και μέχρι την οριστικοποίηση των επιστημονικών δεδομένων, το Υπ. Υγείας & Κοινων. Αλληλεγγύης κρίνει σκόπιμη την αποφυγή εγκατάστασης τέτοιων συστημάτων (σ.σ. κεραίες κινητής τηλεφωνίας) κοντά σε σχολεία, νοσοκομεία, γηροκομεία, παιδικούς σταθμούς κλπ και γενικότερα σε χώρους όπου παραμένουν άνθρωποι για μεγάλο χρονικό διάστημα.” Να σημειώσουμε ότι την ίδια απάντηση έδωσε κατά τη διαδικασία του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου ο υφυπουργός του εν λόγω Υπουργείου τον Οκτώβριο του 2004.

Ευελπιστούμε ότι και ο Υφυπουργός Επικοινωνιών κ. Νεράτζης θα επιβάλλει από τη σημερινή θέση του τα όσα ως βουλευτής της αντιπολίτευσης κατήγγειλε στην Βουλή. Χαρακτηριστικά στις 28/3/1999, δήλωνε επερωτώντας: «1. Προτίθενται, επιτέλους, να λάβουν μέτρα, πότε και ποιά, προκειμένου να απαγορευθεί η εγκατάσταση κεραιών κινητής τηλεφωνίας εντός του οικιστικού ιστού των πόλεων, και μάλιστα σε τόσο κεντρικά σημεία; 2. Πως αντιμετωπίζουν, εν πάση περιπτώσει, το ζήτημα των κινδύνων, που εγκυμονεί η λειτουργία των κεραιών κινητής τηλεφωνίας επί της δημόσιας υγείας; 3. Τέλος γιατί δεν χρησιμοποιούνται προς τον σκοπό αυτό, τα υψηλά σημεία, περιμετρικά των πόλεων και εκτός οικιστικών ιστών;»

Γ. Μια μεγάλη νίκη

Ούτως άλλως η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να πάρει σοβαρά υπόψη της την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Και είναι σημαντικό ότι την ευρωπαϊκή αρχή της προφύλαξης, όπου στηρίζεται η πρόσφατη απόφαση (1264/2005) της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας, την επικαλούνται χρόνια τώρα οι περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και οι κινήσεις κατά της εγκατάστασης κεραιών κινητής τηλεφωνίας. Και αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η επιστημονική αβεβαιότητα για την επικινδυνότητα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας δημιουργεί τεκμήριο υπέρ της υγείας και είναι αναγκαία η λήψη μέτρων προφύλαξης από ενδεχόμενη βλάβη.

Το ΣτΕ επιβεβαιώνει, ακόμη, ότι απαιτείται Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πριν από την αδειοδότηση για την εγκατάσταση. Ήδη όμως με την 3375/2000 απόφασή του, το Ε’ Τμήμα του ΣτΕ είχε κρίνει ότι η διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων πρέπει να προηγείται της έκδοσης της άδειας εγκατάστασης κεραίας κινητής τηλεφωνίας. Και οι κινήσεις πολιτών χρησιμοποιούσαν σχετική γνωμάτευση του νομικού τμήματος του ΥΠΕΧΩΔΕ, (8.12.2003), που ζητούσε από τις Υπηρεσίες «να μη προβαίνουν στην έγκριση περιβαλλοντικών όρων στις περιπτώσεις που αυτές έχουν ήδη εγκατασταθεί, είτε έχει εκδοθεί άδεις από την ΕΕΤΤ είτε όχι, ή ή έγκριση τη Πολεοδομικής Αρχής, δεδομένου ότι η εν λόγω απόφαση δεν θα είναι νόμιμη». Και ζητούσε να ανακαλέσουν τις όποιες αποφάσεις έγκρισης. Οι Πολεοδομίες και υπηρεσίες περιβάλλοντος της Νομαρχίας έδειχναν να τα αγνοούν.

Επιπλέον, το ΣτΕ δέχεται ότι πρέπει να υπάρχει απόσταση των κεραιών κινητής τηλεφωνίας από χώρους όπου παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ευπαθείς κοινωνικές ομάδες (σχολεία, νοσοκομεία, γηροκομεία, παιδικοί σταθμοί κ.λπ.). Κι αυτό το επικαλούνταν οι πολίτες, με βάση και την πάγια τοποθέτηση του υπουργείου Υγείας από το 1997.

Να γιατί η «Συντονιστική Επιτροπή κατά της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας» της Θεσσαλονίκης διεκδικεί να συνδιαμορφώσει το νέο νομοσχέδιο.

Δ. Διαπιστώσεις για το πλαίσιο προστασίας

Δεν είμαστε γενικώς αντίθετοι στην κινητή τηλεφωνία, παρότι πληθαίνουν τα στοιχεία για δυσμενείς επιδράσεις από την αλόγιστη χρήση των κινητών τηλεφώνων, ιδίως σε παιδιά. Αλλά υπάρχουν τρόποι προστασίας, όπως το hands free κτλ. Και επιπλέον, αυτό είναι ατομική επιλογή και ο καθένας παίρνει την ευθύνη των πράξεων του.

Δεν μπορούμε όμως ακούσια να υφιστάμεθα πολλαπλάσια βλάβη στην υγεία μας από επιλογές τρίτων και εν προκειμένω των εταιριών κινητής τηλεφωνίας με την εγκατάσταση των κεραιών, όπου αυτές θέλουν, χωρίς συγκεκριμένη και κοινωνικά συμφέρουσα επιλογή.

Θέλοντας να βοηθήσουμε προς τη σωστή κατεύθυνση τις πολιτικές επιλογές για το θέμα, ζητούμε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, με γνώμονα το κοινωνικό συμφέρον και την αρχή της προφύλαξης του πολίτη. Ειδικότερα, προτείνουμε:

– Άμεση εφαρμογή του μέτρου της απόστασης 300 μέτρων από δημόσιους χώρους που συχνάζουν ευπαθείς κοινωνικές ομάδες (όπως είναι παιδιά, υπερήλικες και ασθενείς), όπως άλλωστε προέβλεπε και το προηγούμενο σχέδιο Νόμου 9Οκτ. 2003).

– Δυνατότητα εγκατάστασης κεραιών κοινής χρήσης από τις εταιρίες είτε μισθωμένες από την Πολιτεία που θα είναι κυρία των κεραιών είτε με κίνητρα για τις εταιρίες.

– Υποχρεωτική και ολοκληρωμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων όχι γενικά αλλά για τη συγκεκριμένη περιοχή, που θα εγκρίνεται από την αρμόδια Νομαρχία.

– Στα πλαίσια της εν λόγω Μελέτης υποχρεωτική γνωμάτευση του αρμοδίου διοικητικά Δήμου ότι η συγκεκριμένη εγκατάσταση κεραίας δεν δημιουργεί κορεσμό στην περιοχή (είτε την ευρύτερη του Δήμου είτε και μερικότερη της συγκεκριμένης γειτονιάς)

– Ενεργότερη συμμετοχή των αρμοδίων Πολεοδομιών που να μην περιορίζεται στον έλεγχο της στατικότητας της κατασκευής αλλά στο σύνολο των πολεοδομικών και οικοδομικών εγγυήσεων, όπως εφαρμόζεται και σε όποια άλλη κατασκευή σε ακίνητο.

– Υποχρεωτική έγκριση χρήσης επαγγελματικού ρεύματος πριν από την αδειοδότηση.

– Εφ’ όσον η κεραία εγκαθίσταται σε πολυκατοικία, απόφαση έγκρισης της εγκατάστασης από τη Γενική Συνέλευση των συνιδιοκτητών.

– Να θεωρείτε το ακίνητο ως «ιστός»της κεραίας, με εφαρμογή της σήμανσης στην είσοδο της πολυκατοικίας ότι «εδώ είναι εγκατεστημένη κεραία κινητής τηλεφωνίας», ως εγγύηση της γνώσης του πολίτη για την εγκατάσταση αυτή.

– Κατάργηση της ευθύνης γνωμοδότησης της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας.

– Σύσταση νέας επιτροπής γνωμοδότησης στην οποία θα συμμετέχουν και άλλες ειδικότητες (π.χ. υγειινολόγοι, βιοκυταρολόγοι κλπ.), που θα γνωματεύουν όχι γενικά αλλά για τη συγκεκριμένη κεραία και έχοντας υπόψη τους τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και τη γνωμάτευση του αρμοδίου διοικητικά Δήμου.

– Δυνατότητα στη νέα αυτή Επιτροπή για έκτακτους και αιφνιδιαστικούς ελέγχους εφαρμογής των τεχνικών προδιαγραφών που επιβάλλονται.

– Η Άδεια της ΕΕΤΤ πρέπει να είναι αιτιολογημένη για την συγκεκριμένη κεραία στην συγκεκριμένη περιοχή και όχι ένα πανομοιότυπο έγγραφο που δίδεται, χωρίς επισταμένο έλεγχο και βασισμένο σε απλές δηλώσεις του κάθε αιτούντα.

– Πρόβλεψη εκτελεστικού μηχανισμού εφαρμογής των διοικητικών και δικαστικών αποφάσεων εφ’ όσον κρίνονται παράνομες οι κεραίες. Προτείνουμε τον μηχανισμό των τεχνικών υπηρεσιών των Δήμων.

– Μεταβατική Διάταξη για άμεση εκτέλεση των (ήδη τελεσιδίκων, οριστικών και προσωρινής εφαρμογής) δικαστικών αποφάσεων που έχουν ήδη εκδοθεί προβλέποντας την αποκαθήλωση των κεραιών, εντός 30 ημερών maximum από τη δημοσίευση του νέου Νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, χωρίς δικαίωμα ενδίκων μέσων από την παρανομούσα εταιρία, με ευθύνη των Δήμων.